تبلیغات
تنوع زیستی و طبیعت - رصدخانه دیجیتالی برای حفاظت از تنوع زیستی
 
درباره وبلاگ


تنوع زیستی به معنای قابلیت تمایز بین ارگانیسم های زنده از هر منبع شامل اکوسیستم های زمینی، دریایی و اکوسیستم های آبزی، همچنین شامل ترکیبات اکولوژی که بخشی از اکوسیستم ها را تشکیل می دهند، می باشد. تنوع زیستی علاوه بر آنکه نیازهای ضروری و اولیه انسان ها را نظیر خوراک، پوشاک و مسکن فراهم می آورد، سلامت و شادابی روح و جسم، رونق اقتصادی و پیشرفت روزافزون و همه جانبه ما را نیز تضمین می کند. روند رو به رشد تهدید این گنجینه حیات سیاست مداران و متفکران را به توجه بیش از پیش به این مقوله معطوف داشته است.

مدیر وبلاگ : شهرام صمدی خادم
نظرسنجی
چقدر با مبحث " تنوع زیستی " آشنایی دارید؟








آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
1
تنوع زیستی و طبیعت
Biodiversity and Nature
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM

پایان زمستان و آغاز بهار كه از آن به عنوان آغاز چرخه‌های طبیعت یاد می‌شود، از نظر هیجان‌انگیز بودن دست كمی از كشف تنوع گونه‌های زیستی ندارد كه همه ساله بر شمار آنها افزوده می‌شود. البته گرچه دانشمندانی كه همه ساله به گوشه و كنار جهان می‌روند و با استفاده از فناوری‌های مختلف اكتشافاتی و فیلمبرداری، گونه‌های جدید جانوری و گیاهی را شناسایی می‌كنند اما نكته نگران‌كننده این است كه همزمان از شمار تنوع این گونه‌ها كاسته می‌شود.

این كاسته شدن صرفا به دلیل نادر بودن بسیاری از گونه‌های جانوری و گیاهی و عدم نظارت و كنترل دائم بر محیط زندگی و رشد و نمو آنهاست. این وضعیت نگران‌كننده به جایی رسیده است كه اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت همه ساله فهرستی موسوم به فهرست قرمز منتشر می‌كند كه در آن طومار بلندبالایی از گونه‌های زیستی در حال انقراض نسل دیده می‌شود. در سال‌های اخیر تلاش‌های زیادی برای كاستن از سرعت نابودی این‌گونه آغاز شده است كه شاید یكی از كاربردی‌ترین آنها رصدخانه دیجیتالی مناطق محافظت شده (DOPA) محسوب می‌شود.

در سال‌های اخیر هزاران سازمان و نهاد در گوشه و كنار جهان دست به دست هم داده‌اند تا اقداماتی برای حفاظت از اكوسیستم‌های طبیعی زمین انجام دهند، اما مهم‌ترین چالشی كه فرا روی محققان در این تلاش بین‌المللی به چشم می‌خورد نحوه به اشتراك‌گذاری اطلاعات و همگرایی بیشتر در این زمینه است. مطالعات نشان می‌دهند اشتراك‌گذاری داده‌ها میان نهادهای مختلفی كه در زمینه حفاظت از گونه‌های مختلف جانوری و اكوسیستم‌های طبیعی فعالیت دارند بسیار محدود است و عمدتا معطوف به منطقه محصور شده‌ای از جهان می‌شوند. برای این‌كه تلاش‌های صورت گرفته برای حفاظت از اكوسیستم‌های طبیعی زمین مثمرثمر واقع شوند، نیاز است تا داده‌های محققان به زودی در اختیار دانشمندان قرار گیرد. ابتكار عملی كه تحت عنوان رصدخانه دیجیتالی مناطق حافظت شده آغاز شده است می‌تواند راه را برای دستیابی دانشمندان به درك بهتر و روشن‌تر از وضعیت لحظه به لحظه اكوسیستم‌های طبیعی سراسر جهان هموار كند. هدف اصلی از آغاز به كار این پروژه ایجاد همگرایی میان داده‌های مختلفی است كه از سوی نهادهای گوناگون در سراسر جهان تهیه و مورد بررسی قرار می‌گیرند. اطلاعاتی كه در این پروژه براساس ملاك‌های گوناگون تفكیك می‌شود در اختیار تصمیم‌گیرندگان كلان كشورهای مختلف جهان قرار می‌گیرد تا براساس یك سری ارزیابی‌های كلی، اقدامات لازم برای حفاظت از اكوسیستم‌های طبیعی و عمدتا در معرض خطر نابودی زمین صورت گیرد.

در سال‌های گذشته دانشمندانی كه در سازمان‌های مرتبط با حفاظت از اكوسیستم‌های طبیعی سراسر زمین فعالیت می‌كرده‌اند انبوهی از اطلاعات ارزشمند درخصوص انواع اكوسیستم‌های طبیعی به دست آورده‌اند. اكوسیستم‌های طبیعی مناطقی همچون جنوب شرق آسیا و منطقه آمازون و همچنین غرب و جنوب آفریقا از جمله مواردی است كه همواره مورد توجه دانشمندان قرار دارند. اما این اطلاعات به ‌طور مستقل به دست آمده و به دنبال آن به ‌طور مستقل نیز به كار گرفته می‌شده‌اند. این شیوه حفاظت از اكوسیستم‌های طبیعی چندان برطرف‌كننده نگرانی دانشمندان و حامیان محیط زیست نبوده است. اما با تكیه بر این ابتكار عمل جدید تمام این اطلاعات با یكدیگر در هم آمیخته می‌شوند. فلسفه ارائه این پروژه چیزی نیست جز حفاظت مؤثر از گونه‌های مختلف زیست محیطی و مدیریت اكوسیستم‌های طبیعی.

یكی از برنامه‌های اصلی این ابتكار عمل تلفیق اطلاعات به دست آمده از سراسر جهان با سیستم پردازش اطلاعات در مركز تحقیقات مشترك كمیسیون اروپاست. در این سیستم از داده‌های ارسالی برای طراحی و تولید نقشه‌های زیست محیطی متعلق به نقاط مختلف جهان استفاده می‌شود. در این نقشه‌ها نه تنها مناطق هشدار مشخص شده است بلكه شاخص‌های مختلفی نیز به نمایش گذاشته می‌شود. این ابتكار عمل در حقیقت نوعی سیستم یكپارچه هوشمند است كه قابلیت‌های متنوعی دارد.

امكان مدل‌سازی‌های گوناگون در آن و انعطاف‌پذیری كه درخصوص لحاظ كردن داده‌های مربوط به مناطق خارج از مرزهای تعیین شده اكوسیستم‌های طبیعی دیده می‌شود به دانشمندان این اجازه را می‌دهد تا درك روشن‌تری از فشارهای محیطی بر فاكتورهای تشكیل‌دهنده این اكوسیستم‌ها داشته باشند. به این ترتیب دانشمندان متوجه می‌شوند كه برخی نقاط به حفاظت بیشتر و سریع‌تری نیاز دارند و در عین حال اوضاع در دیگر اكوسیستم‌ها روال طبیعی خود را می‌گذراند. اما اطلاعاتی كه در این پایگاه بزرگ و یكپارچه اطلاعاتی قرار می‌گیرد صرفا برای بررسی دانشمندانی خاص نیست بلكه بسیاری از محققان و همچنین تصمیم‌گیرندگان كلان در مناطق مختلف جهان می‌توانند با مرور آنها تصمیم‌های مناسب و از جمله بودجه‌بندی‌های لازم برای حفاظت از اكوسیستم‌ها اتخاذ كنند. این داده‌ها از طریق وب‌سایت مخصوصی قابل دسترسی از هر نقطه از جهان است. این ابتكار عمل بین‌المللی تاكنون موفق نشان داده به ‌طوری كه پاسخگوی بسیاری از پرسش‌ها و نگرانی‌های موجود در سراسر جهان بوده است. در جریان برگزاری كنفرانس تنوع زیستی اتحادیه حفاظت از گونه‌های زیستی سازمان ملل كه در اكتبر سال 2010 برگزار شد، مسائل و پرسش‌های متعددی مطرح شد كه با استفاده از بانك اطلاعاتی موجود در رصدخانه دیجیتالی مناطق حافظت شده به بسیاری از آنها پاسخ داده شده است. داده‌هایی كه در بانك اطلاعاتی این رصدخانه وجود دارند همواره به روز می‌شوند در نتیجه دانشمندان می‌توانند با اطمینان خاطر درخصوص اكوسیستم‌های طبیعی و این نكته كه آیا واقعا در شرایط مناسبی قرار دارند یا نه ابراز نظر كنند. گذشته از آن اختصاص بودجه به مقوله حفاظت از گونه‌های زیستی ساكن در این اكوسیستم‌ها نیز به طور كاملا هدفمند صورت می‌گیرد.

این تلاش‌ها درحالی وارد مراحل تازه‌ای می‌شوند كه بر اساس گزارش اخیر صندوق حفاظت از حیات وحش ده‌گونه جانوری در معرض خطر انقراض قرار دارند كه ببرها در صدر این فهرست هستند. در این گزارش آمده است كمتر از 3200 ببر با نام علمی Panthera tigris در حیات وحش باقی مانده است. ببرها تنها كمتر از 7 درصد جمعیت اصلی گربه‌سانان را در اختیار دارند. در حالی كه طی 10 سال گذشته 40 درصد از جمعیت كل گربه‌سانان كاسته شده است. ادامه جنگل‌زدایی و قتل عام و كشتار بی‌رویه این حیوانات علت اصلی كاهش جمعیت این ببرها هستند. به طوری كه هم‌اكنون نسل ببرها در خانواده javan و Balinese در بخش‌هایی از آسیا منقرض شده است. به عقیده دانشمندان بالا آمدن سطح آب دریاها، بروز تغییرات ناخوشایند جوی و تغییر در عادات زندگی و زیستگاه‌ها باعث كاهش نسل این گربه‌سانان در مناطقی چون بنگلادش و هندوستان شده است. بنا بر این گزارش دومین گونه و یكی از مهم‌ترین گونه‌های در معرض خطر انقراض، خرس‌های قطبی هستند. این حیوانات كه عمدتا در قطب شمال زندگی می‌كنند و با نام علمی Ursus maritimus شناخته می‌شوند،‌ از قربانیان اولیه تغییرات جوی در جهان محسوب می‌شوند. این حیوان در فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت IUCN قرار گرفته است و همچنین از جانب برنامه حفاظت از گونه‌های در معرض خطر انقراض آمریكا نیز محافظت می‌شود. این در حالی است كه اكثر خرس‌های قطبی شمالگان در صورت ادامه روند تغییرات ناخوشایند جوی تا كمتر از یك قرن آینده منقرض می‌شوند.


محمدرضا مصلحی

منبع : جام جم آنلاین - پنجشنبه 26 اسفند 1389






نوع مطلب :
برچسب ها : رصدخانه دیجیتالی برای حفاظت از تنوع زیستی، تنوع زیستی، حاظت از تنوع زیستی، گونه های گیاهی و جانوری، حفاظت اکوسیستم های طبیعی،




 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب